فهرست مطالب
مالیات در قانون تعریف مشخصی ندارد ولی به طور کلی می توان گفت دولت به منظور تامین هزینه های عمومی و اجرا سیاست های مالی به موجب قانون و به اجبار و بلاعوض از تمامی اشخاص با توجه به توانایی ایشان مالیات دریافت می کند. همچنین در نظر گرفتن اقشار متفاوت مردم و میزان پرداختی مالیاتی آن ها بسیار مهم است زیرا هدف آن است که از ثروتمندان و اقشار پر درآمد به تناسب ثروتشان مالیات اخذ شود. دو اصل بهای خدمات و اصل قدرت پرداخت از ابتدای قرن نوزده میلادی در جهت گرفتن مالیات همواره مورد توجه بوده اند.
در خصوص مالیات خانه ها، اولین بار در سال 1352 در چهارچوب قانون (تعدیل و تثبیت اجاره بها) در رابطه با خانه های خالی مطرح شد. مطابق ماده 8 قانون ذکر شده دریافت وجوهی تحت عنوان (عوارض تخلیه از خانه های خالی و بلا استفاده) ممکن شد که در سال 1380 به دلیل ضعف قانونگذاری در حوزه شناسایی خانه های خالی حذف شد.
با این وجود با توجه به روند افزایشی خانه های خالی در طی سال های اخیر و افزایش چشمگیر اجاره بهای مسکن در اصلاحات قانون مالیات های مصوب در سال 1394 این نوع مالیات مجددا در ماده 54 ق.م.م وضع شد. که در نهایت در سال 1399 مجلس شورای اسلامی موادی از قانون مالیات های مستقیم را اصلاح کرد که به موجب آن متن ماده 54 مکرر به طور کامل تغییر کرد.
اما با تمام این تفاسیر قانونگذار نتوانست بازار مسکن را کنترل و سیاست های مالی را به درستی اجرا کند و در نهایت در راستای تحقق عدالت اجتماعی و کاهش فاصله طبقاتی پیش بینی مالیات بر واحد های مسکونی در قالب مالیات بر دارایی اولین بار در بند ت تبصره ۶ قانون بودجه ۱۳۹۹ مطرح شد.
بر اساس اصل ۵۱ قانون اساسی مالیات می بایست قانونی باشد و بر اساس قانون به وضع مالیات و اخذ آن اقدام شود. همچنین به موجب اصل تساوی مالیاتی همه افراد جامعه در برابر مالیات یکسان هستند و هیچ گونه تبعیضی میان آن ها نباید گذاشته شود. اصل برابری افراد در برابر قانون به موجب بند ۹ اصل ۳ و اصول ۱۹ ،۲۰ و ۱۰۷ قانون اساسی است.
بنا بر اصل ۴۰ و ۲۲ قانون اساسی مال افراد از تعرض مصون است و می توانند آزادانه از ان استفاده کنند به طوری که آرامش و آسایش آنان سلب نشود و از هر گونه تعرض و تجاوز به حقوق مشروعشان مصون هستند. از جمله قاعده لاضرر نیز به صیانت و امنیت افراد از تعرض اشاره دارد.
طبق قاعده تسلیط هر کسی مختار است در ملک خودش هر نوع تصرفاتی را انجام دهد که در ماده ۳۰ فانون مدنی به آن اشاره شده است.
در ارتباط با تزاحم مالیاتی و امنیت و مصونیت افراد می توان به جنبه دیگر قاعده لاضرر اشاره کرد که آزادی افراد زمانی جاری است که منجر به اضرار دیگران نشود و عدم دریافت مالیات موجب آسیب پذیر تر شدن اقشار ضعیف تر جامعه و همچنین نمایان تر شدن شکاف طبقاتی می شود.
مالیات باید در مناسب ترین موضع و مساعد ترین شرایط اخذ شود و برای آنان مزاحمتی ایجاد نکند به بیان دیگر این اصل ناظر به وظیفه دولت نسبت به طرح مالیات و طریقه اجرا آن است.
به نظر می رسد الزاما تعریف واحد و مشخصی از خانه های لوکس وجود ندارد و خانه های لوکس با معیار های متفات دارای تعاریف متفاوتی نیز هستند.
1-1- نظام ارزش دارایی
بر این اساس نظام پایه مالیاتی بر اساس ارزش اجاره آن در بازار ارزیابی می شود که در بسیاری از کشور ها مورد استفاده است.
2-1- نظام ارزش زمین یا سایت
بر اساس این روش مالیات بر ارزش بازاری زمین محاسبه می گردد که می تواند انگیزه موثری برای استفاده کارآمد از زمین باشد ولی در این نظام پیچیدگی در مورد تشخیص ارزش زمین وجود دارد.
3-1- نظام منطقه محور
می توان گفت این روش ساده ترین روش برای اخذ مالیات از خانه های لوکس است چون هر قطعه نرخ مشخصی به ازای هر واحد مساحت سازه می باشد و سیستمی شفاف با مدیریتی آسان تر نسبت به سایر معیار های پیشین است.
مالیات بر اساس معیاری هایی همچون نحوه وصول (مستقیم و غیر مستقیم) و پایه های مالیاتی تقسیم شده است. پایه مالیاتی عبارت است از آن بخش اقتصادی که قانون بر آن مالیات وضع می کند.
این نوع مالیات بر اساس میزان درآمد شخص بوده و با توجه به عواید مودی متغیر است. نرخ های مالیاتی در این پایه با توجه به نوع و خصوصیات پرداخت کننده مالیات متفاوت است.
این نوع مالیات به طور غیر مستقیم بر روی کالا ها و خدمات اعمال می شود که مهم ترین مصداق آن مالیات بر ارزش افزوده است.
در کل با تفاسیر ذکر شده برای تعریف خانه های لوکس می توان گفت:
مالیات بر خانه های لوکس، یکی از انواع مالیات های مستقیم بوده که به موجب آن، صاحبان واحدهای مسکونی و باغ ویلاهایی که ارزش آن، تا مبلغ مشخص شده در قانون است، باید درصد مشخصی از ارزش املاک خود را به عنوان مالیات، به دولت پرداخت نمایند.
در کشور فرانسه مالیات بر اموال لوکس بر اساس مالیات بر ثروت اخذ می شود به این نحو که افراد غیر مقیمی که دارای ملک و املاک در فرانسه هستند و یا فرانسویان خارج از کشور شامل این مالیات می شوند.
در آمریکا این مالیات تحت عنوان (مالیات عمارت) اخذ می شود اتخاذ این مالیات در مسکن با ارزش می باشد و برای کمک به بودجه مدارس، مراقبت های بهداشتی، جاده ها و سایر خدمات مربوط به زیر ساخت ها است.
در بریتانیا بر اساس تصمیم وزارت دارایی بر اصطلاحات ساختاری در حوزه مالیات بر حق تمبر است و نرخ های جدید در این خصوص پیش بینی شده است. بر اساس نرخ های جدید خریداران برای املاک تا سقف ۱۲۵۰۰۰ پوند مالیات نمی پردازند و سپس ۲٪ برای خانه های تا سقف ۲۵۰۰۰۰ پوند و ۵٪ برای خانه های تا سقف ۹۲۵۰۰۰ پوند می پردازند.
در لایحه بودجه سال ۱۴۰۳، مالیات ۲ در هزار برای این مالکان در نظر گرفته شده است. این بخش از لایحه بودجه سال آینده که به مالیات بر خانه های لوکس اشاره دارد نیز توسط نمایندگان مجلس تصویب شد.
بیشترین تغییری که در مالیات از خانه های لوکس در سال ۱۴۰۳ به وجود آمده، افزایش قیمت خانه های لوکس است. در سال ۱۴۰۲، خانه هایی با ارزش بیش از ۲۰ میلیارد تومان به عنوان خانه های لوکس در نظر گرفته می شدند. اما برای سال جاری ، این عدد به ۳۵ میلیارد تومان رسیده است
در سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ این مبالغ به ترتیب ۱۰ میلیارد و ۱۵ میلیارد تومان بود. با بررسی همین تغییر جزئی نیز می توان به افزایش قیمت مسکن در طی دو سال اخیر پی برد.
در سال ۱۴۰۲، نزدیک به ۱۱۰ هزار واحد لوکس فقط در شهر تهران شناسایی شد. شرکت های دانش بنیان نیز در این شناسایی، همکاری زیادی داشتند و ارسال پیامک به مالکان این واحدها نیز به کمک این شرکت ها صورت گرفته است.
تاکنون ۴۳ هزار خانه لوکس در کل کشور شناسایی شده است. مالکان این واحدها باید مبلغ ۳۹۰ میلیارد تومان برای مالیات سال ۱۴۰۰ و ۱۱۰۰ میلیارد تومان برای مالیات سال ۱۴۰۱ پرداخت کنند. سازمان امور مالیاتی به مالکان این واحدهای لوکس هشدار داده که در صورت عدم پرداخت به موقع مالیات خود، مشمول جریمه می شوند و علاوه بر این، فرآیند وصول مالیات از طریق سازمان امور مالیاتی و به شکل قانونی انجام می شود.
هدف قانون گذار از تصویب این نوع مالیات کاهش اختلاف طبقاتی است علاوه بر این اخذ این مالیات می تواند سبب ساماندهی بازار مسکن و وادار کردن سازندگان از تولید خانه های سرمایه داری به مصرفی باشد اما آنچه در عمل رخ داد عدم تحقق دریافت مالیات از خانه های لوکس است.
در قانون بودجه میزانی به عنوان کف ارزش خانه لوکس در نظر گرفته شده است که مازاد بر آن مشمول نرخ های مصرح در قانون است با توجه به وجود تورم در بازار مسکن به نظر می رسد شناسایی دقیقی از املاک لوکس صورت نگیرد از این جابه جایی کف مالیاتی در خانه های لوکس هر سال در لایحه بودجه متفاوت است علاوه بر این موارد قانونی وجود دارد که قابل انتقاد هستند:
۱- مالک نقشی در ارائه اسناد برای تعیین مالیات ندارد اما بنا بر حق اخذ توضیحات لازم مودیان باید حق داشته باشند در خصوص نحوه ارزیابی و تشخیص مالیات توضیحات لازم را دریافت کنند.
۲- در مرحله اجرا و وصول مالیات حق اعتراض مودی وجود دارد اما در هنگام تعیین مالیات این حق تصریح نگردیده است. حق اعتراض مودی مهم ترین حق مودی است و بر اساس آن مودی می تواند نسبت به تشخیص و وصول مالیات به مرجع اداری یا قضایی مراجعه کند.
تماس با وکیل
الزام به تنظیم سند رسمی اعیان
آسيب شناسی ماليات ستانی از مؤديان مالياتی به دليل عدم همكاری بانک ها
ممنونم از مجموعه خوب وکلای برند
مطالبتون بسیار مفید و کاربردی
در خصوص مالیات چور میتونم ازتون مشاوره بگیرم
ایا میشه اعتراض کرد ؟
ممنون از اطلاعات بسیار خوبتون