در قوانین حقوقی و مدنی ایران، ملکی که متعلق به چند نفر باشد را ملک مشاعی گویند. حال اگر چنانچه یکی از این مالکان به طور خودسرانه، اقدام به تصرف آن ملک کند و به عبارت دیگر از سایر مالکین اجازه نگرفته باشد، بحث حقوقی خلع ید مشاعی مطرح می شود. یعنی خلع ید باعث حفظ و نگهداری حق مالکیت و پیشگیری از تصرف غیرقانونی توسط یکی از مالکین می شود. حال اجازه دهید که کمی درباره خلع ید صحبت کنیم.
فهرست مطالب
به بیان ساده، رفع تصرف ملکی که به تصرف غیرقانونی یکی از مالکان درآمده است، را «خلع ید» می نامند. وقتی برای ملکی، حالت خلع ید بوجود می آید، مالک یا مالکین آن زمین یا ملک می توانند درخواست اخراج تصرف کننده را به دادگاه ارائه دهند. این تصرف می تواند، متصرف شدن از طریق سکونت، اجاره دادن یا رهن دادن ملک باشد یا حتی فروش ملک به غیر. در حقیقت، خلع ید یک نوع دعاوی حقوقی است، که بر سه نوع است:
زمانی که دادخواستی برای دعوی خلع ید مشاعی، از سوی متقاضی یا متقاضیان، پس از طی مراحل اولیه به دادگاه ارائه شود، دادگاه آن را در چهار مرحله رسیدگی می کند:
توجه: برای اموال منقول باید دادخواست «استرداد مال» را به دادگاه ارائه کرد.
توجه: اگر کسی که ملک مشاعی را غصب کند و سپس آن را به شخص سومی واگذار کند یا تحویل دهد، و او نیز به این امر آگاه باشد، دعوی خلع ید علیه تحویل گیرنده در دادگاه صورت می گیرد.
یکی از تصمیمات قضایی که در دادگاه، در مورد خلع ید مشاعی، گرفته می شود، رای وحدت رویه خلع ید مشاعی است. در زمانی که اختلافات طرفین در خلع ید مشاعی، مورد بررسی قرار می گیرد، این رای به دادگاه کمک می کند، تا در یک پرونده خلع ید، رعایت انصاف و عدالت را در تصمیمات اتخاذ شده بکار گیرد. این رای دارای نکاتی است که در زیر آنها را مختصرا بیان می کنیم:
این چهار مورد باید در «رای وحدت رویه خلع ید مشاعی» در دادگاه ها رعایت شوند تا حق و حقوقی از حقوق مالکان ضایع نشود.
برای ارائه شکایت در مورد خلع ید مشاعی، مدارکی و طی کردن مراحلی لازم است، که در زیر آنها را فهرست می کنیم:
حال که مدارک آماده شده، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، در اختیار دادگاه قرار می گیرد و دادگاه برای شاکی یا شاکیان پیامک ارسال کرده و آنها را از دادرسی مطلع می کند.
سپس پرونده در نزدیکترین شعبه دادگاه نزدیک ملک، مورد رسیدگی قرار می گیرد و دادگاه پس از رسیدگی و بررسی پرونده، در صورت صلاحدید آن را به کارشناس رسمی دادگستری ارائه می دهد، سپس مرحله تحقیقات محلی آغاز می شود و سپس شهادت شاهدین یا مطلعین مورد بررسی قرار می گیرد، و زمانی که این مجموعه جمع آوری شد در اختیار دادگاه قرار می گیرد تا در نهایت دادگاه مبادرت به صدور رای نماید.
رای صادر شده به اطلاع و ابلاغ طرفین خواهد رسید. هر دو طرف دعوی می توانند ظرف مدت بیست روز پس از ابلاغ رای، نسبت به اعتراض به رای صادره اقدام کنند.
در این صورت پرونده از دادگاه بدوی به دادگاه تجدیدنظر استان ارسال خواهد شد. دادگاه تجدیدنظر نیز حکم خود را که غیرقابل تغییر است، ارائه می دهد و پرونده مجددا به همان دادگاه اولیه جهت اجرای حکم می رود.
پس از وصول پرونده به واحد اجرای احکام و بررسی ابلاغ ها، ابلاغیه دیگری جهت تخلیه ملک برای محکوم علیه صادر می گردد. در صورتی که محکوم علیه، به این ابلاغ ها توجه نکند و از تخلیه ملک خودداری نماید، تاریخ تخلیه توسط واحد اجرای احکام تعیین شده و این تاریخ به محکوم علیه ابلاغ می شود.
در زیر جهت آشنایی، یک نمونه رای خلع ید مشاعی را برای مخاطبان محترم ذکر می کنیم.
«رای دادگاه بدوی خلع ید مشاعی
پرونده کلاسه : ……
مرجع رسیدگی : شعبه…. دادگاه عمومی (حقوقی)……….
دادنامه شماره : ……
خواهان : رقیه …… با وکالت ……………. به نشانی ………………………………..
خواندگان :
1-………………….. 2-…………………… 3-……………………….
3- خواسته : خلع ید
خواهان دادخواستی به خواسته فوق به طرفیت خوانده بالا تقدیم داشته که پس از ارجاع به این شعبه و ثبت به کلاسه فوق و جری تشریفات قانونی در وقت مقرر/ فوق العاده دادگاه به تصدی امضاء کننده زیر تشکیل است و با توجه به محتویات پرونده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید.
در خصوص دعوی ……….. با وکالت ……………. به طرفیت 1- ……………. 2- ………….. 3- ……………. به خواسته صدور حکم خلع ید خواندگان از عرصه و اعیان پلاک ثبتی …….بخش …… به انضمام خسارات دادرسی دادگاه با عنایت به اینکه برابر نامه شماره ……… اداره ثبت … خواهان مالک …… سهم عرصتا و اعیانا از ……سهم از ششدانگ پلاک ثبتی فوق می باشد اظهارات اقرار گونه خوانده ردیف اول در جلسه مورخ ….. این دادگاه بر تصرفش درپلاک ثبتی یاد شده و عدم دفاع دیگر خواندگان با وصف ابلاغ قانونی اخطاریه دعوی خواهان را وارد دانسته ومستندا به ماده …… قانون اجرای احکام مدنی و مواد 308 و 311 قانون مدنی و مواد 515 و 519 قانون آئین دادرسی حکم به محکومیت خواندگان به خلع ید آنان از پلاک ثبتی فوق صادر و اعلام می نماید ضمنا خواندگان اشتراکاً محکومند به پرداخت مبلغ ….. ریال بابت خسارات دادرسی اعم از هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل در حق خواهان، رای صادره نسبت به خوانده ردیف اول حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدید نظر در دادگاه محترم تجدید نظر استان و نسبت به دیگر خواندگان غیابی وظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در همین دادگاه و ظرف بیست روز دیگر قابل تجدید نظر در دادگاه محترم تجدیدنظر استان است.».
در مطالب بالا، در رابطه با ملک مشاعی و حکم خلع ید و انواع آن بحث کردیم. گفتیم که به هر نوع تصرف غیرقانونی ملک مشاع، خلع ید اطلاق می شود و درباره جزئیات آن نیز به تفصیل سخن گفتیم.
در امور حقوقی و خرید و فروش ملک یا هر چیز قیمتی دیگر همواره نوعی کلاهبرداری و سودجویی در بعضی از آنها یافت می شود. استمداد از یک وکیل دلسوز و مجرب، کار شما را بسیار ساده تر می سازد. زیرا وی بر قوانین حقوقی تسلط دارد و کلیه مراحل را بدون مشکل می تواند انجام دهد. گروه وکلای برند، به عنوان یکی از بهترین گروه های وکلای دادگستری در زمینه های مختلف حقوقی آماده خدمت رسانی به هموطنان گرامی می باشد.
جهت اطلاع از جزئیات و ساعات کار و دیگر خدمات به وب سایت https://vokalaybrand.com مراجعه کنید. در این مجموعه، تمامی دعاوی اعم از حقوقی، کیفری، خانوادگی، تجاری، ثبتی و مالیاتی و تنظیم انواع قرارداد، دادخواست، شکوائیه، لایحه و اظهارنامه و ارائه خدمات مشاوره حقوقی اعم از حضوری، آنلاین و تلفنی انجام می شود.
تماس با وکیل
عواقب به اجرا گذاشتن مهریه
الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشتی
خلع ید با سند عادی
فروش مال غیر و مجازات آن