فهرست مطالب
مهریه در اصل بهمالی اطلاق میشود که مرد در زمان عقد نکاح اسلامی به همسر خود میپردازد، یا وظیفه پیدا میکند که هر زمانی که زن آن را درخواست کرد، این مال را به او بدهد.
در مباحث حقوقی و اسلامی بهآن عندالمطالبه گفته میشود. در این مطلب به بررسی اینکه مهریه چیست و نحوه مطالبه و اجرای مهریه چگونه است، با جزئیات بیشتری میپردازیم.
درآئین اسلام و حتی یهودیت، واژهایی با نام مهریه وجود دارد که در اصل «عاملی بازدارنده برای مرد از تصمیم عجولانه برای طلاق» و تأمین مالی زن خانه پس از طلاق (یا پس از فوت همسر) میباشد.
هدف اصلی از مهریه، که هدیه و بخششی است که از سوی مرد انجام میشود، پایبندی به زندگی مشترک زوجین و ارتباط زناشویی یا ضامنی برای حق طلاق زن درآمده است. اما مهریه در اسلام و آئین یهود، اندک تفاوتی باهم دارند در آئین اسلام این امر عندالمطالبه اطلاق میشود.
در آموزههای دینی برای مهریه مبلغ یا مقدار مشخصی در نظر نگرفته شده است، زیرا در مهریه نیز هیچ محدودیتی وجود ندارد. اصولا، هرچیزی که ارزش مالی داشته باشد، میتواند بهعنوان مهریه قرار گیرد. پولهای رایج، لوازم زندگی، طلا، نقره یا ملک و یا هرچیزی که در آن ارزش مالی مهم باشد.
در واقع مهریه براساس توافق خانوادههای زن و مرد پیش از ازدواج معین میشود، بدین صورت که مرد متعهد میشود در صورت طلاق و یا مطالبه زن، آن مال را تماما به زن بازگرداند.
در کشور ایران اکثرا مهریه براساس طلا و سکه صورت میگیرد و از آنجایی که نرخ طلا و سکه دائما در حال نوسان یا افزایش است، آن تبدیل به چالشی برای مردان شده است. مهریه در دین اسلام بر چند نوع است که بهطور خلاصه درباره آنها توضیحاتی میدهیم.
مهر المسمی
نوعی مهریه است که در آن زن و مرد پیش از عقد درباره آن توافق میکنند و براساس آن عقدنامه تنظیم میگردد. این نوع مهریه دارای شروطی است که در زیر بهآن اشاره میکنیم:
مهرالمثل
اگر در زمان عقد در رابطه با مهریه توافقی حاصل نشده است، یا مهریه تعیین شده، مطابق قانون نباشد، لیکن عمل زناشوئی بین زوجین رخ داده باشد، در این حالت براساس عرف و شرایط خاص زوجین مهریه تعیین میگردد که بهآن مهریه مهرالمثل میگویند.
مهرالمتعه
در ازدواجی که دائم بوده ولی میزان مهریه در آن ذکر نشده یا شرط عدم مهر شده باشد، زوج به زوجه مطلقه خود که با او نزدیکی نکردهاست مهریهای پرداخت میکند و این مهریه اصطلاحاً مهرالمتعه گفته میشود.
مطالب فوق تنها بخشی از انواع مهریه در دین اسلام است. حال که با مهریه کمی آشنا شدیم، لازم است به بررسی شرایط مطالبه و نحوه مطالبه مهریه بپردازیم.
مطالبه و اجرای مهریه یکی از مباحث پرحاشیه و پربحث در مباحث قضایی است. چون در کشور ایران آیین اسلام حکفرماست، طبعا مطالبه و اجرای مهریه باید طبق قانون حاکم بر کشور صورت گیرد.
یک فرد بهسه صورت میتواند درخواست اجرای مهریه نماید:
در اینجا باید یک نکته را همواره مدنظر قرار داشت: مهریه بهدو صورت تنظیم میشود، که عبارتند از:
برای درخواست مطالبه و اجرای مهریه، مدارکی بهشرح زیر لازم است:
مدارک فوق میتواند هم در دفترخانه و یا هم در دادگاه ارائه شود. یک سری هم مدارک اضافی برای درخواست مهریه وجود دارد که آنها را شرح میدهیم:
2-مدارک اضافی اجرای مهریه در صورتیکه پرونده از سوی دادگاه رسیدگی میشود:
نخست باید به نوع مهریه خود، توجه کنید و براساس آن برای مطالبه آن اقدام نمائید. درابتدای امر میزان مهریه باید در دفتر اسناد رسمی ازدواج ثبت شده باشد.
برای مطالبه و اجرای مهریه باید در گام اول به دفتر ازدواجی که عقد آنجا ثبت رسمی شده است، مراجعه کنید و درخواست صدور اجرائیه برای هر میزان از مهریه کنید.
سپس دفترخانه اجراییه را به شوهر ابلاغ میکند. در این مرحله طبق قانونجدید مطالبه مهریه زمانی که زوجه از طریق دادگاه مهریه خود را به اجرا میگذارد یک اجرائیه از طرف دادگاه برای مرد ارسال میشود و مرد تا یک ماه فرصت دارد که صد و ده سکه را پرداخت کند.
چنانچه زوج توان پرداخت آن را به صورت یک جا نداشته باشد باید در مدت یک ماه یک دادخواست اعسار به دادگاه بدهد. در غیر این صورت زن می تواند درخواست حکم جلب مرد را از دادگاه بگیرد.
اگر مرد درخواست اعسار به دادگاه کند و پذیرفته شود باید اقساط مهریه را مرتب بپردازد. چنانچه سه قسط عقب بیفتد، زن می تواند حکم جلب مرد را از دادگاه بگیرد.
در این مرحله با دو حالت مواجه هستیم:
1-زوج توان مالی پرداخت مهریه را دارد.
در این مرحله که مشکلی در ظاهر وجود ندارد، مگر آنکه زوج بهدلایلی از پرداخت مهریه به زوجه امتناع ورزد که باید طبق قانون با وی رفتار شود.
2-زوج توان مالی پرداخت مهریه را ندارد.
اگر زوج توان مالی پرداخت مهریه را نداشته باشد، چند روش برای پرداخت مهریه زوجه برای او وجود دارد:
حکم اعسار در واقع حکمی است که شرایط حقوقی را برای معاف شدن معسر از پرداخت محکومیت های مالی و انواع بدهی ها و یا تقسیط بدهی و دین ایجاد میکند، تا افرادی که توانایی پرداخت هزینههای دادرسی و بدهی مالی خود را ندارند، بتوانند از شرایط تقسیط یا معافیت استفاده کنند.
با توجه به مشکلات پدید آمده در سالهای گذشته در امر مطالبه مهریه، قوانین جدیدی برای شرایطی که زوج توان مالی مهریه را ندارد، وضع شده است:
برای جمعبندی مطلب مطالبه و اجرای مهریه، باید بهاین نکته دقت شود که در ابتدای تشکیل زندگی و پیش از عقد طرفین باید بهتوافقی جامع برسند و همهی موارد در دفتر اسناد رسمی ازدواج به ثبت برسد و دو طرف نسبت به موارد آن آگاه باشند.
اگرچه ممکن است روند اجرای درخواست در سالهای متفاوت گوناگون باشد، بهعنوان مثال یکبار از طریق دفترخانه و سپس در سالی دیگر از طریق دادگاه و یا هر چیز دیگری باشد، ولی اساس و کل مطلب یکی است.
هزینهایی که زن باید برای آن پرداخت کند تا این درخواست بهجریان بیفتد، بسته به نقطه شروع آن متفاوت است و از طرف دیگر، میزان مهریه نیز خود عاملی تعیین کننده در هزینه فرایند مطالبه مهریه است. هر میزان آن بیشتر باشد، طبعا هزینههای مطالبهی مهریه نیز بیشتر خواهد شد.
گاهی در طی اجرای امور نیاز به یک فرد کارشناس و خبره بیش از پیش احساس میشود. گروه وکلایبرند با ویژگیهای زیر آماده ارائه خدمت به شما عزیزان میباشند:
مجموعه وکلای برند متشکل از قضات بازنشسته، کارشناسان و وکلای متخصص، مجرب، حرفه ای و با سابقه در موضوعات و دعاوی مختلف می باشد.
اعضای مجموعه وکلای برند از فارغ التحصیلان و دانش آموختگان برترین دانشگاه های کشور (دانشگاه تهران، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه علوم قضایی، دانشگاه تربیت مدرس و …) می باشند.
از بارزترین و مهمترین ویژگی های اعضای مجموعه وکلای برند، پیگیری مستمر و بکارگیری تمام و کمال تخصص و مهارت خود در مسیر مسائل و مشکلات مراجعین محترم می باشد.
پذیرش تمامی دعاوی اعم از حقوقی، کیفری، خانوادگی، تجاری، ثبتی و مالیاتی و تنظیم انواع قرارداد، دادخواست، شکوائیه، لایحه و اظهارنامه و ارائه خدمات مشاوره حقوقی اعم از حضوری، آنلاین و تلفنی و … از قابلیتها و خصوصیات مجموعه وکلای برند می باشد.
مراجعین محترم می توانند از تمامی خدمات و قابلیت های مجموعه وکلای برند بهرهمند شوند و از طریق راههای ارتباطی (تماس، فرم درخواست مشاوره، واتساپ، تلگرام و اینستاگرام) با ما در ارتباط باشند و مسائل و مشکلات خود را برای کارشناسان و وکلای متخصص و مجرب مجموعه بیان نمایند.
تماس با وکیل
